Πόλεις και Χωριά

Σάμος

Η πόλη της Σάμου αποτελεί  την πρωτεύουσα του νησιού. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στο βάθος του κόλπου και είναι απ’ τις μοναδικές πόλεις που κατόρθωσε και κράτησε τον παραδοσιακό της χαρακτήρα καθώς έχει μια απ’ τις ωραιότερες προκυμαίες και πολλά νεοκλασικά κτίρια που μαρτυρούν παλιές καλές εποχές. Παλαιότερα ονομαζόταν Λιμήν Βαθέος ή Κάτω Βαθύ και ήταν το επίνειο του χωριού Βαθύ. Το 1958 μετονομάστηκε σε Σάμο.

Κεντρικό σημείο της πόλης αποτελεί το λιμάνι και η πλατεία που κατασκευάστηκε το 1864 με σχεδιασμό και επίβλεψη του Γάλλου μηχανικού Bouchet και η οποία από το 1882 ονομάζεται «πλατεία Πυθαγόρα».

Εκτός από αυτά αξίζει να δείτε και τα νεοκλασικά δημόσια κτίρια που δίνουν μία ιδιαίτερη φυσιογνωμία στην πόλη, όπως το ηγεμονικό μέγαρο που οικοδομήθηκε το 1875 στο κέντρο περίπου της παραλιακής λεωφόρου, το Νοσοκομείο, το Πυθαγόρειο Γυμνάσιο που χτίστηκε το 1882 (σήμερα στεγάζει το 1ο Δημοτικό Σχολείο), τις Φυλακές όπου σήμερα στεγάζονται τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Ιστορικό Αρχείο) νομού Σάμου, τη Δημοτική Σχολή (1897), το Βουλευτήριο (ένα μεγαλοπρεπές κτίριο όπου από το 1901 συνεδρίαζαν και οι πληρεξούσιοι των Γενικών Συνελεύσεων) όπου σήμερα στεγάζεται το Δημαρχιακό μέγαρο, τη Δημοτική Αγορά, το δικαστικό μέγαρο (1901-1909), το κτίριο του Τελωνείου, τη Μαυρογένειος Επαγγελματική Σχολή (1902) στο Μαλαγάρι και το Πασχάλειο Αρχειοφυλακείο -  Μουσείο (1909-1911).

Καρλόβασι

Το Καρλόβασι βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, 32 χλμ δυτικά της πόλης της Σάμου. Υπάρχουν τρεις εκδοχές για την προέλευση του ονόματός του. Σύμφωνα με τη μία το όνομα προέρχεται απ’ τις τούρκικες λέξεις καρλή-οβασί που σημαίνει χιονισμένη πεδιάδα. Κατά μία δεύτερη εκδοχή το χωριό αρχικά ονομάστηκε Καριόβα (αποικία Ικαρίων) και με το χρόνο εξελίχτηκε σε Καρλόβασι. Τέλος κατά την τρίτη εκδοχή προέρχεται από κυριώνυμο, προερχόμενο απ’ το επώνυμο Καρλόβας. Η τελευταία εκδοχή είναι και η πιθανότερη. Παλαιότερα ονομαζόταν Καρλοβάσια, γιατί αποτελούνταν από τρεις διαφορετικές Κοινότητες, το Νέο με τον όρμο, το Μεσαίο και το Παλαιό Καρλόβασι με το λιμάνι, τα οποία ήταν ανεξάρτητα χωριά μεταξύ τους, χτισμένα στους γύρω λόφους.

Άρχισε να κατοικείται απ’ τις αρχές του 1600, ίσως και νωρίτερα. Πρώτοι κάτοικοί του ήταν απόγονοι των Σαμίων που είχαν μεταναστεύσει στη Χίο κι ακολούθησαν Πελοποννήσιοι, Κρητικοί, Καριώτες, Ναξιώτες κι απ’ άλλες περιοχές. Όπως φανερώνει και το όνομά του πρώτο χτίστηκε το Παλαιό Καρλόβασι, που είναι καλά κρυμμένο σε δυσπρόσιτη περιοχή κι ακολούθησαν τα υπόλοιπα, που κι αυτά κατέλαβαν διάφορους λόφους, μακριά απ’ την θάλασσα. Στη συνέχεια χτίστηκε το λιμάνι, που η κατασκευή του άρχισε στις 8 Σεπτεμβρίου του 1871, και τελευταίος ο Όρμος.

Κέντρο είναι το Νέο Καρλόβασι, το Μεσαίο βρίσκεται ένα χιλιόμετρο δυτικά και τα χωρίζει ο χείμαρρος του Καρλοβάσου, ένα χιλιόμετρο δυτικότερα βρίσκεται το Παλαιό, κρυμμένο πίσω απ’ τον λόφο της Αγίας Τριάδας και βορειότερα βρίσκεται το λιμάνι. Σήμερα, το Νέο, το Μεσαίο, το Λιμάνι κι ο Όρμος, επεκτείνονται στην πεδιάδα κι έχουν ενωθεί, μεταξύ τους, μ’ αποτέλεσμα, το Καρλόβασι, να είναι η μεγαλύτερη σε έκταση και πιο αραιοκατοικημένη κωμόπολη του νησιού μεγαλύτερη κι από πολλές μεγαλουπόλεις της Ελλάδος.

Το Καρλόβασι αποτελεί  μεγάλο εμπορικό κέντρο. Εκεί εδρεύει επίσης το τμήμα της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Αιγαίου.

Αξιοθέατα του χωριού είναι οι εκκλησίες του Χριστού, της Παναγίας και του Αγίου Νικολάου που αποτελούν μνημεία εκκλησιαστικής ιστορίας της Σάμου. Χαρακτηριστικό είναι και το ξωκλήσι του Αγίου Αντωνίου που είναι χτισμένο σε ένα σπήλαιο της περιοχής και το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου.

Δυτικά του Καρλοβάσου υπάρχει ο παραθαλάσσιος οικισμός Ποτάμι όπου έχουν βρεθεί θερμές πηγές. Εκεί επίσης βρίσκεται μέσα σε πυκνή βλάστηση το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης που χρονολογείται τον 11ο αιώνα και θεωρείται το αρχαιότερο της Σάμου.

Πυθαγόρειο

Το Πυθαγόρειο βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού, 13 χλμ νότια της πόλης της Σάμου. Πρόκειται για μία πανέμορφη και γραφική πόλη που είναι χτισμένη πάνω στην αρχαία πόλη Σάμο (κάτω πόλη) η οποία αποτελούσε την πρωτεύουσα του νησιού και ήταν χτισμένη αμφιθεατρικά γύρω απ’ το λιμάνι (το αρχαιότερο της Μεσογείου). Παλαιότερα ονομαζόταν Τηγάνι εξαιτίας του κυκλικού σχήματος του λιμανιού. Το σημερινό όνομα του δόθηκε απ’ την Διεθνή Οργάνωση Πυθαγορείων το 1955, προς τιμήν του μεγάλου φιλόσοφου Πυθαγόρα. Αξιοθέατα του Πυθαγορείου αποτελούν το Ευπαλίνειο όρυγμα, το άγαλμα του Πυθαγόρα, το Κάστρο του Λυκούργου, η Μονή της Μεταμορφώσεως, το αρχαίο θέατρο, η Μονή Παναγίας Σπηλιανής με το εκκλησάκι μέσα στο σπήλαιο, οι Θέρμες και η λίμνη Γλυφάδας. Επίσης, χαρακτηριστικά είαναι τα γραφικά δρομάκια της πόλης, τα νεοκλασικά κτίρια και τα ερείπια της Αρχαίας Σάμου.  

Το Πυθαγόρειο είναι η πιο ανεπτυγμένη τουριστικά περιοχή της Σάμου με πολύ καλή τουριστική υποδομή. Είναι ιδανικό για διαμονή, νυχτερινή διασκέδαση και παραθερισμό. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το λιμάνι του συγκεντρώνει περισσότερα από δύο χιλιάδες σκάφη αναψυχής κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Από εδώ ξεκινούν καθημερινά πολλά εκδρομικά καΐκια με προορισμό τα νησάκια, τις παραλίες της Σάμου αλλά και τις απέναντι ακτές της Μικράς Ασίας.    

Μαραθόκαμπος

Ο Μαραθόκαμπος βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Σάμου. Υπάρχουν δύο εκδοχές για την προέλευση του ονόματός του. Σύμφωνα με την πρώτη πήρε το όνομα του από τα μάραθα που αφθονούν στην περιοχή ενώ σύμφωνα με τη δεύτερη από τους πρώτους κατοίκους που ήρθαν από το Μαραθονήσι της Πελοποννήσου (Γύθειο). Αρχικά το χωριό ήταν χτισμένο στη θέση Λουκέικα αλλά αργότερα μεταφέρθηκε υψηλότερα, πιθανότατα για την προστασία από τους πειρατές.

Αξιοθέατα του χωριού αποτελούν η σπηλιά του Πυθαγόρα που βρίσκεται δυτικά σε υψόμετρο 350 μ. καθώς και τα πολλά μοναστήρια του, όπως το Μοναστήρι της Παναγίας (ή Παναγίτσας) που χρονολογείται το 1887, του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα που χρονολογείται το 1867, του Κακοπέρατου που χρονολογείται το 10ο αιώνα, του Αγίου Γεωργίου και της Ευαγγελίστριας.

Στον Μαραθόκαμπο ανήκουν οι παραθαλάσσιοι οικισμοί Κάμπος Μαραθόκαμπου και Λιμνιώνας. Πρόκειται για δύο νέους οικισμούς με αλματώδη τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια λόγω των εξαιρετικών αμμωδών παραλιών. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι εκεί βρίσκεται και η γνωστή παραλία της Ψιλής ή Χρυσής άμμου.

Πηγή: https://www.mygreektrip.gr/

Χωριά της Σάμου

Διάσπαρτα στα βουνά και στις ακτές της Σάμου, υπάχουν πολλά μικρά και μεγάλα χωριά. Με ιδιαίτερη ομορφιά και γραφικότητα, το κάθε ένα από αυτά έχει να δείξει και κάτι ξεχωριστό στον επισκέπτη του. Η πυκνή βλάστηση και τα στενά, πολύχρωμα σοκάκια αποτελούν κύρια χαρακτηριστικά των χωριών του νησιού, αλλά ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στην ζεστή φιλοξενεία των κατοίκων τους.

Στην ευρύτερη περιοχή της πόλης της Σάμου (πρώην Δήμος Βαθέος), υπάρχουν τα: Άνω Βαθύ, Παλαιόκαστρο, Κοκκάρι, Βουρλιωτες, Μανωλάτες, Άγιος Κωνσταντίνος, Σταυρινίδες, Άμπελος. Στην ευρύτερη περιοχή (πρώην Δήμος) Κρλοβάσου τα: Κοντακαίικα, Υδρούσσα, Κονταίικα, Πλάτανος, Άγιοι Θεόδωροι, Λέκκα, Καστανιά, Κοσμαδαίοι, Δρακαίοι. Στον πρώην Δήμο Μαραθοκάμπου τα: Σκουρέικα, Νεοχώρι, Κουμέικα, Καλλιθέα. Και, τέλος, στον παλιό Δήμο Πυθαγορείου άνηκαν τα χωριά: Χώρα, Σπαθαραίοι, Πύργος, Παγώνδας, Μυτιληνιοί, Μύλοι, Μεσόγειο, Πάνδροσος, Μαυρατζαίοι, Κουμαραδαίοι.

Πληροφορίες και φωτογραφίες για όλα τα χωριά και τις πόλεις της Σάμου, μπορεί να βρει κανείς αναλυτικότερα στο: https://www.mygreektrip.gr/samos/villages.asp.